تخصصی کودکان و نوزادانتغذیه کودک

اهمیت تغذیه تکمیلی در شیرخواران

اهمیت تغذیه تکمیلی در شیرخواران

بعد از ورود به سایت به این مطلب امتیاز بدهید و درآمد کسب کنید

امتیاز 5.00 از 1 رای

شیر مادر بهترین و کامل ترین غذا برای شیرخوار است. شیرخواران در شش ماه اول زندگی به منظور تامین رشد تکامل و سلامتی فقط باید با شیر مادر تغذیه شوند و نباید هیچ نوع مایعات یا غذای جامد دیگری دریافت کنند.


شیر مادر بهترین الگوی رشد و تکامل را برای کودکان فراهم می کند و در ضمن به سیستم ایمنی شیرخوار در برابر ابتلا به عفونت ها و بیماری های دوران کودکی کمک می نماید. تغذیه با شیر مادر کودکان را در برابر بیماری های مزمن سنین بزرگسالی عمر مثل بیماری های قلبی-عروقی، دیابت، چاقی و سرطان ها نیز محافظت می کند.

ویتامین های A و D تنها ریز مغذی هایی هستند که جهت پیشگیری از بروز عوارض ناشی از کمبود آن ها، از بدو تولد و بلافاصله پس از ترخیص نوزاد از بیمارستان توصیه می شود.


اهمیت تغذیه تکمیلی

تغذیه با شیر مادر از شش تا دوازده ماهگی بیش از نیمی از نیازهای تغذیه ای شیرخوار و از یک تا دو سالگی، حداقل یک سوم این نیاز را را تامین می کند. بنابراین شیرخواران از پایان شش ماهگی تا دو سالگی باید علاوه بر شیر مادر با غذاهای دیگر نیز تغذیه شوند. شروع زودرس غذاهای تکمیلی علاوه بر دریافت ناکافی انرژی و مواد مغذی و همچنین کاهش اثر محافظتی شیر مادر موجب افزایش احتمال ابتلا به بیماری های عفونی و آلرژیک می گردد. از طرف دیگر شروع دیر هنگام غذاهای تکمیلی موجب بروز کمبود ریزمغذی ها، تاخیر رشد و تکامل و به تاخیر افتادن بلوغ مکانیزم های جویدن و بلع شیرخوار برای غذاهای نیمه جامد و جامد می شود.


شير مادر حاوي مواد مغذي و انرژي مورد نياز براي رشد مطلوب و همچنين دارای عوامل ایمنی است كه شيرخوار را در برابر اسهال و ساير عفونت ها محافظت مي كند، تغذيه با شير مادر براي دو سال و يا بيشتر بایستی ادامه داشته باشد.

غذاهاي كمكي، بايد داراي ويژگي هاي زير باشد:

  • تميز و سالم باشد.
  • كم حجم، پرانرژي و مغذي باشد.
  • با استفاده از غذاهاي خانواده به آساني تهيه شود.
  • حتي الامكان تازه به تازه استفاده شود.
  • نرم و قابل هضم باشد.
انوع اغذاهای کمکی:

غذای تکمیلی با غلات شروع می شود. عموما آرد برنج و سپس حریره بادام اولین غذاهایی هستند که کودک با آنها آشنا می شود. پس از آن گوشت(گوسفند یا مرغ)، سبزی و میوه به تدریج به غذای کودک اضافه می شود. ابتدا غذاها به صورت جزئی و سپس به صورت تدریجی با ترکیب دو یا چند ماده غذایی مانند سبزی، میوه، گوشت و غلات متنوع می شوند.

هرچه سن کودک بالاتر می رود قوام غذاها سفت می شود به نحوی که کودک را تشویق به جویدن کند. برخی از غذاها را می توان به صورت تکه های کوچک به کودک داد.


اهمیت تغذیه تکمیلی

در برنامه غذایی کودک، تنوع در نظر گرفته شود از گروه های اصلی غذایی شامل: نان و غلات، گوشت و تخم مرغ، حبوبات و مغز دانه‌ها، سبزی‌ها، میوه‌ها و لبنیات (ماست پاستوریزه و پنیر پاستوریزه کم نمک) در غذای تکمیلی استفاده گردد.

از نه ماهگی غذاهای انگشتی نظیر تکه های میوه ی نرم و رسیده، سبزی های پخته شده، پنیر، ماکارونی، گوشت پخته شده ریز شده، کوفته کاملا پخته، سیب زمینی و هویج پخته شده در اختیار کودک قرار می گیرد. تدریجا می توان انواع گوشت ها (مرغ، ماهی، گوشت قرمز) و همچنین تخم مرغ را نیز به غذای کودک افزود. اهمیت تغذیه تکمیلی

بر اساس دستورالعمل جدید دفتر بهبود تغذیه جامعه، سفیده تخم مرغ را می توان قبل از یک سالگی به غذای کودک اضافه نمود. ولی بهتر است ابتدا زرده کاملا پخته شده و سپس سفیده پخته شده را با فاصله زمانی مناسب (حدود هفت تا ده روز )به کودک ارائه کرد و در صورت عدم بروز واکنش آلرژیک تدریجا مقدار آنها را افزود. اهمیت تغذیه تکمیلی

توصیه‌های کلیدی:

  • به شيرخواراني كه با شير مادر تغذيه مي شوند از شش تا دوازده ماهگي حداقل سه بار در روز غذاي كمكي بدهيد. غذا را از يك قاشق مرباخوري شروع كرده و به تدریج به مقدار و تنوع غذايي بيافزاييد.
  • کودك را براي وعده هاي اصلي و ميان وعده ها فعالانه تشويق كنيد.
  • غذاي كمكي را با فنجان يا كاسه نشکن بدهید، به هيچ وجه از بطري استفاده نكنيد.
  • اگر غذاي كمكي را در يخچال نگهداري نمي كنيد، ظرف دو ساعت پس از تهيه، آن را مصرف كنيد.
  • هنگام بيماري و پس از آن شيرخوار را به دفعات بيشتر از قبل با شير مادر تغذيه كرده و غذاي اضافي به او بدهيد.
  • تا يك سالگي در هر بار تغذيه با غذاي كمكي اول شير مادر بدهيد. و پس از یک سالگی ابتدا غذا و سپس شیر را در برنامه غذایی قرار دهید.
  • از يك نوع غذاي ساده شروع كنيد و هر غذا به مدت سه تا پنج روز داده شود و بعد غذاي ديگر به كودك داده شود و به تدريج تنوع غذايي را بيشتر كنيد. فاصله گذاری مناسب بین غذاها موجب شناسایی آلرژی و یا عدم تحمل شیرخوار نسبت به یک غذای خاص می شود.
  • بهتر است غذاها با قاشق و مايعات با ليوان نشکن داده شود.
  • بعد از تغذيه كودك بايد آب آشاميدني سالم و بهداشتي به كودك داد. تا یک سالگی آب باید جوشیده شده و سرد شده باشد.
  • تا يك سالگي به غذاي كودك نمك اضافه نكنيد.
  • غذا را بيش از يك بار گرم نكنيد.
  • در صورتي كه شيرخوار به خوردن غذايي بي ميلي نشان داد، مادر يا مراقب كودك پافشاري نكند . بلكه براي دو تا سه روز آن غذا را حذف و سپس دوباره شروع كند. مي توان تا ده بار مجددا اين كار را تكرار كردتا شيرخوار آن را بپذيرد. (به دليل انتقال طعم هاي متنوع از طريق رژيم غذايي مادر به شير او، پذيرش مواد غذايي در كودكاني كه شير مادر مي خورند بيشتر است.)
  • غلظت و قوام غذاي تكميلي بايد متناسب با سن شير خوار باشد. به طوري كه غلظت اولين غذاي تكميلي مانند فرني شبيه ماست معمولي بوده اما به تدريج بر حسب سن شيرخوار غلظت غذا افزايش مي يابد. به طوري كه به تدريج غذاي كودك از نيمه جامد به جامد تغيير مي يابد.
  • در ابتدا باید مواد غذايي به شكل پوره يك جزئي (يك ماده غذايي) به شيرخوارداده شود. پوره غذايي است كه مادران به دليل داشتن تنوع زياد، هزينه كم، تازه بودن و نداشتن افزودني مايل به تهيه آن هستند اما بايد به ارزش غذايي آن توجه كنند تا پوره تهيه شده داراي انرژي و مواد مغذي مورد نياز شيرخوار باشد.
  • در صورت نداشتن نشانه ها و علائم آلرژي به مواد غذايي (مانند كهير يا ضايعات پوستي، تورم صورت، اسهال، استفراغ، خس خس سينه، تنفس مشكل، ضعف يا رنگ پريدگي پوست) ميتوان ماده غذايي جديدي را به غذاي كودك اضافه نمود و غذاي كودك را با اجزايي بيشتر تهيه كرد.
  • كارت رشد وسيله مفيدي براي پي بردن به كفايت تغذيه كودك و سلامت اوست، از آن به خوبی نگهداری كنيد.

تمایل دارید مقاله کامل را در این زمینه رایگان دانلود کنی ؟ پس روی لینک زیر کلیک کن

اهمیت تغذیه تکمیلی در شیرخواران


منبع
دکتر حمید شیخ الاسلامی

نوشته های مشابه

یک دیدگاه

دکمه بازگشت به بالا